Liszaj płaski a zakaźny - przyczyny, objawy, leczenie liszaja na twarzy. Liszaj płaski zaliczany jest do dermatoz o charakt. Liszaj na twarzy - co to jest, przyczyny, diagnozowanie, leczenie. Liszaj na twarzy jest objawem, który towarzyszy pr. Rodzaje pokrzywek. Pokrzywka to jedna z najczęstszych chorób alergicz Mięczak zakaźny to wirusowa choroba skóry, która dotyka nie tylko dzieci, lecz także dorosłych. U najmłodszych mięczakiem można się zarazić podobnie jak ospą. Z Mięczak zakaźny może zainfekować każdą część skóry z wyjątkiem dłoni i podeszew stóp. Infekcja jest zwykle przewlekła. U dzieci guzki najczęściej występują na twarzy, tułowiu, ramionach i nogach. U dorosłych guzki występują najczęściej na penisie, sromie lub w okolicy łonowej. Krostki Fordyce’a nie są zakaźne, nie bolą i nie swędzą dlatego znaczna większość osób nie podejmuje żadnych działań mających na celu ich usunięcie. Czasem jednak zdarza się, że grudki są mocno widoczne i wywołują u pacjenta dyskomfort. W takim przypadku z powodzeniem do ich usunięcia wykorzystuje się laser CO2. Dzien dobry, U mojego synka (3 lata) stwierdzono mięczaka zakaźnego. Ma kilkanaście krostek na brzuchu i pojedyncze na ręce i nodze. Dermatolog zalecił łyżeczkowanie (pilnie i bezdyskusyjnie). Leczenie mięczaka zakaźnego. W leczeniu mięczaka zakaźnego stosuje się zarówno metody farmakologiczne, jak i zabiegowe. Lekami stosowanymi w terapii mięczaka zakaźnego są: podofilotoksyna w kremie, roztwór wodorotlenku potasu, imikwimod w kremie, tretynoina. Niestety leczenie farmakologiczne nie zawsze jest w pełni skuteczne. dKNf. Mięczak zakaźny w pytaniach i odpowiedziach Co to jest mięczak zakaźny? Mięczak zakaźny jest infekcją skórną wywoływaną przez wirus ospy i obserwowaną głównie u dzieci. Pierwszy raz opisano tę chorobę w literaturze w 1817 roku. Mięczak zakaźny występuje na całym świecie, ale najwięcej zachorowań odnotowuje się w krajach tropikalnych o dużej wilgotności. Wirus atakuje jedynie ludzi. Jest to stosunkowo rzadko występująca choroba dermatologiczna – stanowi zaledwie 1 procent wszystkich diagnozowanych chorób skóry. Choroba dotyka najczęściej dzieci w wieku przedszkolnym oraz szkolnym. Wirus przenoszony jest poprzez kontakt fizyczny z osobą zarażoną lub jej rzeczami osobistymi (ubraniami, ręcznikami, przyborami toaletowymi). Do zarażenia często dochodzi na basenie. Jak objawia się mięczak zakaźny? Mięczak zakaźny objawia się punktowymi zmianami na skórze. Mają one postać grudek w kształcie kopuł z charakterystycznym wgłębieniem pośrodku zaczopowanym martwymi komórkami nabłonka zmieszanymi z cząsteczkami wirusa. Zagłębienie jednak może nie występować we wszystkich wykwitach. Zmiany skórne mają od 1 do 5 milimetrów. Kolor guzków może być perłowy, żółtawy, cielisty, różowy, czerwony. U dzieci zmiany najczęściej pojawiają się na kończynach i tułowiu, u dorosłych natomiast w dolnej części brzucha, na udach i w miejscach intymnych. Zmiany występują w skupiskach. Jeśli są małe (szczególnie u dzieci), trudno zaobserwować zagłębienia występujące w grudkach. Krostki nie są bolesne, ale mogą swędzieć (przez drapanie może dochodzić do przenoszenia wirusa w inne miejsca na ciele osoby zarażonej). Największą troską rodziców dzieci chorujących na mięczaka jest obawa, że dziecko będzie przez jakiś czas wykluczone z aktywności fizycznej i spędzania czasu wspólnie z innymi dziećmi, dlatego zależy im na szybkim zwalczeniu choroby. Jakie są tradycyjne metody leczenia mięczaka zakaźnego? Wśród metod leczenia mięczaka zakaźnego można wymienić metody mechaniczne i chemiczne. Metody mechaniczne są efektywne, ale narażają dziecko na potencjalnie bardzo bolesne i traumatyczne doświadczenie. Do tych metod należą przede wszystkim krioterapia (wymrażanie zmian), elektrokoagulacja, laseroterapia oraz łyżeczkowanie (fizyczne usunięcie każdej zmiany, grudki na skórze). W przypadku tych metod istnieje ryzyko trwałego uszkodzenia skóry i powstania blizn. Ich skuteczność zależy w dużej mierze od sprawności i umiejętności lekarza wykonującego zabieg oraz od liczby i obszaru zmian skórnych. Do metod chemicznych należy leczenie środkami chemicznymi (opartymi na kwasie salicylowym, kwasie glikolowym, kwasie mlekowym, wodorotlenku potasu, nadtlenku benzoilu) stosowanymi miejscowo. Ich działanie opiera się na wywołaniu miejscowego stanu zapalnego, co doprowadza do uszkodzenia zarówno zdrowej, jak i zarażonej skóry. W kontakcie z tymi środkami odczuwa się nieprzyjemne pieczenie i palenie skóry. Skóra po zastosowaniu środków chemicznych jest podrażniona, mogą powstawać przebarwienia i blizny. W przeciwieństwie do stosowania tradycyjnych metod leczenia, stosowanie wyrobu medycznego Mollusan® MED znacząco łagodzi przebieg choroby. Płyn nie uszkadza zdrowej skóry, jego aplikacja jest w pełni komfortowa i skóra wraca do pierwotnego stanu bez pozostawiania śladów i działań niepożądanych. Czy zmiany na skórze mogą zniknąć samoistnie? U osób ze zdrowym układem odpornościowym zmiany skórne znikają samoczynnie, ale u większości z nich trwa to kilkanaście miesięcy. Przeprowadzone w Wielkiej Brytanii badanie obejmujące 269 dzieci w wieku od 4 do 15 lat dowiodło, że czas samoistnego zniknięcia zmian wynosi średnio 13 miesięcy. W 30 proc. przypadków czas ten wyniósł aż 18 miesięcy, a w 13 proc. badanych przypadków ponad 2 lata (źródło: Olsen JR, Gallacher J, Finlay AY, Piguet V, Francis NA. Time to resolution and effect on quality of life molluscum contagiosum in children in the UK: A prospective community cohort study. Lancet Infect Dis 2015; 15 (2): 190-5.) Jak można zarazić się mięczakiem zakaźnym? Wirus przenoszony jest poprzez kontakt fizyczny z osobą zarażoną lub jej rzeczami osobistymi (ubraniami, ręcznikami, przyborami toaletowymi). Często do zarażenia dochodzi podczas korzystania z publicznych pływalni. Choroba może się przenosić na inne części ciała, na co narażone są szczególnie dzieci, które nie mogą się powstrzymać przed drapaniem zmienionej skóry. Zwykle zmiany na skórze pojawiają się w czasie od 2 do 7 tygodni od zarażenia, ale mogą także wystąpić nawet po kilku miesiącach. Czy dorosły może zarazić się mięczakiem od dziecka? Tak, dziecko może zarazić rodziców i inne osoby poprzez kontakt fizyczny lub kontakt z rzeczami osobistymi dziecka, szczególnie przyborami toaletowymi. Aby uniknąć zakażenia, ważne jest, aby nie współdzielić ręczników, pościeli, gąbek kąpielowych i wanien z osobą zarażoną. Rodzice powinni zadbać również o codzienną zmianę ręcznika i piżamy u dziecka. Czy chore dzieci muszą przebywać w domu? Dzieci chorujące na mięczaka nie muszą pozostawać w domu. Rodzice powinni pilnować, by dzieci nie pocierały, nie drapały lub w inny sposób nie podrażniały wykwitów, ponieważ zawierają one w sobie kaszowatą substancję z cząsteczkami wirusa. W taki sposób można go przenieść na inne, niezainfekowane fragmenty skóry. Chore dzieci powinny unikać kontaktu fizycznego z innymi. Rodzice powinni zadbać również o codzienną zmianę ręcznika i piżamy u dziecka. Czy krosty można wyciskać? Nie powinno się wyciskać i w żaden inny sposób podrażniać zmian skórnych, ponieważ w krostach znajdują się martwe komórki nabłonka zmieszane z cząsteczkami wirusa. Drapanie i wyciskanie zmian powoduje dalsze rozprzestrzenianie się wirusa na ciele (dochodzi do samozakażenia). Wyrób medyczny w płynie wspierający leczenie mięczaka zakaźnego szybkie działanie zmiany znikają zazwyczaj po 3-4 tygodniach systematycznego stosowania wysoka skuteczność zmniejszenie nasilenia zmian skórnych u dzieci i dorosłych systematyczna kuracja krople płynu należy nakładać na wykwity 2-3 razy dziennie brak śladów i blizn stosowanie preparatu jest bezbolesne, a skóra wraca do pierwotnego stanu naturalny skład preparat bazuje na naturalnych składnikach Artykuł sponsorowany (Materiał Partnera) Wirus mięczaka zakaźnego jest dwuniciowym wirusem DNA z rodziny wirusów ospy. Objawia się charakterystycznymi zmianami skórnymi w postaci grudek lub guzków. Chociaż w przebiegu choroby większość osób nie odczuwa dodatkowych dolegliwości, a schorzenie może ustąpić samoistnie, zaleca się wdrożenie odpowiedniej terapii. Leczenie mięczaka zakaźnego przyspiesza zanikanie zmian i zapobiega autoinokulacji, czyli dalszemu rozprzestrzenianiu się guzków. Dlaczego mięczak zakaźny najczęściej atakuje dzieci? Wirus MCV jest wysoce zakaźny, co oznacza, że rozprzestrzenia się z dużą łatwością. Do zakażenia może dojść w wyniku bezpośredniego kontaktu z zajętą skórą lub materiałem zakaźnym. Wobec powyższego skala zachorowań wśród najmłodszych nie powinna dziwić. Najwięcej zachorowań odnotowuje się wśród dzieci do piątego roku życia, u których nie wykształcił się jeszcze w pełni układ immunologiczny, a które przebywając w dużych skupiskach – żłobkach i przedszkolach, mają bezustanny kontakt z rówieśnikami. Do zakażenia mięczakiem może dojść podczas uprawiania sportu (gry kontaktowe), wycierania się tym samym ręcznikiem lub przez używanie wspólnych zabawek czy sprzętu gimnastycznego. Jakie są objawy mięczaka zakaźnego i jak długo występują? Objawy mięczaka zakaźnego są bardzo charakterystyczne, co ułatwia rozpoznanie i podjęcie decyzji o wdrożeniu terapii. Pierwotny wykwit ma postać pojedynczego guzka lub grudki o białej lub różowej barwie. Początkowo jego średnica nie przekracza 5 mm, jednak w ciągu następnych kilkunastu tygodni zmiana rośnie i może się rozprzestrzeniać na inne części ciała lub tworzyć skupienia. U dzieci mięczak zakaźny rzadko pojawia się na dłoniach, zwykle występuje w zgięciach łokci i kolan, na twarzy, w tym również na powiekach. MCV niekiedy atakuje również dorosłych. Kiedy do zakażenia dochodzi drogą płciową, zmiany występują głównie w pachwinach, na udach, w okolicach narządów płciowych i na podbrzuszu. Nieleczone zmiany ustępują samoistnie w czasie 9-12 miesięcy, jednak mogą utrzymywać się znacznie dłużej, nawet do kilku lat. Dłużej pozostają na skórze osób z obniżoną odpornością i atopowym zapaleniem skóry. U takich pacjentów choroba może też przybierać ostrzejszy przebieg. Czym leczyć mięczaka zakaźnego u dzieci i dorosłych? Osoba chorująca na mięczaka zakaźnego zaraża tak długo, jak długo utrzymują się zmiany. To oznacza, że nieleczony członek rodziny może rozsiewać wirusa na pozostałych domowników i choćby dlatego warto podjąć terapię. Leczenie mięczaka zakaźnego zwykle ma charakter miejscowy. Jedną z klasycznych metod jest mechaniczne usuwanie zmian. W tym celu można wykorzystać krioterapię, łyżeczkowanie, elektrokoagulację lub laseroterapię (rzadkością są klasyczne zabiegi chirurgiczne). Wymienione zabiegi dermatologiczne są inwazyjne, mogą być bolesne i mogą pozostawiać blizny. Ze względu na wydłużony czas inkubacji wirusa po usunięciu guzków często dochodzi do nawrotów i zabieg trzeba powtarzać nawet kilkukrotnie. Alternatywnym rozwiązaniem jest farmakoterapia. Leczenie z wykorzystaniem preparatów bazujących na roztworach kwasu mlekowego, salicylowego lub wodorotlenku potasu również nie jest wolne od wad. Wodortlenek potasu ma np.: właściwości żrące, dlatego aplikacja na zdrową skórę może powodować bolesne poparzenia. Nie należy go stosować u pacjentów z atopowym zapaleniem skóry. Czy mięczaka zakaźnego można leczyć bezinwazyjnie i bezboleśnie? Tak, za pomocą naturalnych olejków eterycznych. Mollusan®MED to unikalna kompozycja ekstraktów roślinnych o działaniu przeciwwirusowym, przeciwbakteryjnym, przeciwgrzybiczym i łagodzącym, która przyspiesza walkę z mięczakiem zakaźnym. Podobnie jak preparaty apteczne, również Mollusan®MED ma postać płynu do aplikacji na zmiany. W przeciwieństwie do silnych kwasów nie ma właściwości żrących: jest łagodny i bezpieczny dla dzieci i osób z AZS. Regularne stosowanie środka pozwala na usunięcie guzków w ciągu 3-4 tygodni. Czy można uchronić dziecko przed zakażeniem mięczakiem? Profilaktyka mięczaka zakaźnego powinna obejmować dbałość o higienę, trudno jednak oczekiwać od dziecka, by nie dotykało niczego w przedszkolu czy w szkole. Warto przypominać dziecku, że nie należy dzielić się z kolegami ręcznikiem czy przyborami toaletowymi. W razie stwierdzenia u dziecka zmian skórnych trzeba pilnować, by maluch ich nie rozdrapywał. Bez względu na charakter zmian drapanie może doprowadzić do zakażenia bakteryjnego, a w przypadku MCV do samozakażenia innych partii skóry. Nie czekaj na wizytę u lekarza. Skorzystaj z konsultacji u specjalistów z całej Polski już dziś na abcZdrowie Znajdź lekarza. Artykuł sponsorowany polecamy Mięczak zakaźny to choroba zakaźna wywołana przez wirusa należącego do grupy ospy - Poxviriadea (bezpośredni czynnik zakaźny). W chwili obecnej znane są dwa typy tego wirusa: MCV-1 (znacznie częściej spotykany u pacjentów) oraz MCV-2 (występuje bardzo sporadycznie). Objawy i przebieg mięczaka zakaźnego Choroba ta najczęściej występuje u dzieci choć spotykana jest także u osób dorosłych a nawet starszych. Jej rozwojowi sprzyjają atopowe zapalenie skóry, obniżona odporność bądź choroby. Wirusem zarazić się możemy tak naprawdę wszędzie, choć powszechnie spotykany jest na basenach, w halach sportowych, na siłowniach w gabinetach z masażem. Zarażamy się nim poprzez bezpośredni kontakt z osobą chorą bądź przez kontakt z zabawkami, misiami, ręcznikami, butami czy ciuchami. Jest to niegroźna choć dokuczliwa choroba. W przypadku dorosłych pacjentów istnieje możliwość przenoszenia go drogą płciową (dotyczy to osób posiadających więcej niż jednego partnera seksualnego). Jak diagnozowany jest mięczak zakaźny? W jaki sposób leczymy mączniaka zakaźnego? Czy istnieje możliwość uniknięcia zarażenia się wisusem wywołującym mięczaka zakaźnego?Leczenie mięczaka zakaźnego W przypadku gdy zauważymy na naszym ciele jakiekolwiek niepokojące zmiany, przypominające grudki, białawego koloru, które występują pojedynczo bądź w skupiskach powinniśmy zgłosić się do dermatologa. Umiejscawiają się one najczęściej na powiekach, klatce piersiowej ale także na narządach płciowych np. na wargach sromowych u kobiet. Specjalista dokładnie obejrzy zmianę, przeprowadzi wywiad z pacjentem i zleci stosowne badania w celu postawienia diagnozy. Najczęściej nie sprawia ona większego problemu. W niektórych jednak przypadkach konieczne jest przekłucie guzka by sprawdzić jaka wydzielina się z niego wydostanie. Na tej podstawie stawiana jest najczęściej jednoznaczna diagnoza. W skrajnych przypadkach konieczne jest wykonanie badania histopatologicznego. Nie leczone zmiany skórne w większości przypadków ustępują samoistnie. Niestety proces ten trwa do kilku miesięcy. Wielu pacjentów nie podejmuje leczenia, pamiętajmy jednak o tym, że zaraża w ten sposób innych. W związku z powyższym należy jak najszybciej podjąć stosowne leczenie pod okiem dermatologa. W sytuacji gdy na skórze znajduje się niewielka ilość guzków, należy wycisnąć z nich treść i dokładnie przemyć nalewką jodową bądź wodorotlenkiem potasu. W przypadku gdy jest ich bardzo duża ilość stosowane są lasery lub elektrokoagulacje. W przypadku zmian obejmujących duże połacie skóry stosowana jest krioterapia. W celu uniknięcia zakażenia wirusem mięczaka zakaźnego należy unikać kontaktu z osobą zakażoną i w sposób szczególny dbać o swoją higienę osobistą. Materiały zawarte w dziale Specjalista Radzi mają charakter informacyjny i należy je traktować jako dodatkową pomoc przy udzieleniu niezbędnej pomocy choremu oraz jako ewentualny wstęp do leczenia przez specjalistę. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za efekty zastosowania w praktyce informacji umieszczonych w dziale Specjalista Radzi. Mięczak zakaźny u dzieci – jest to wirusowe zakażenie skóry i błon śluzowych. Stanowi około 10% chorób skóry u dzieci w grupie wiekowej do 10 Choroba dotyczy przede wszystkim dzieci w wieku od 1 do 14 największa zachorowalność przypada na wiek pomiędzy 1 a 4 rokiem życia. Choroba z jednakową częstością pojawia się u obu płci. Ryzyko zachorowania zwiększa się wraz z używaniem wspólnych gąbek do mycia, ręczników, korzystaniem z basenów z osobami zakażonymi. Kolejnym czynnikiem, który zwiększa ryzyko zachorowania na mięczaka jest atopowe zapalenie skóry. Atopowe zapalenie skóry jest także czynnikiem zwiększającym pojawienie się rozsianej postaci choroby. Do zakażenia dochodzi przez kontakt bezpośredni i pośredni (zabawki , odzież, ręczniki, gąbki, basen), samoprzeniesienie zmian. Zakażenia wśród członków rodziny są częste (głownie wśród rodzeństwa). Okres wylęgania mięczaka wynosi od 2-8 tygodni, ale może trwać także wiele miesięcy. U dzieci i osób o prawidłowej odporności immunologicznej przebieg zmian jest często samoograniczający się .U osób o zmniejszonej odporności przebieg choroby jest zazwyczaj cięższy, z większymi i trudno poddającymi się leczeniu wykwitami. Zmiany widoczne na skórze to małe kilkumilimetrowe grudki lub guzki barwy skóry, perłowe z pępkowatym wgłębieniem w części środkowej. Zmiany są pojedyncze lub mnogie i mogą zajmować każdą okolicę ciała, bardzo rzadko występują na dłoniach i podeszwach. Mogą zajmować także błony śluzowe jamy ustnej, języka, warg. Rozpoznanie mięczaka następuje najczęściej na podstawie obrazu klinicznego. Pomocna bywa dermatoskopia zmian, badanie cytologiczne i pobranie biopsji do badania histopatologicznego. Mięczak zakaźny u dzieci może przypominać prosaki, brodawki, kępki żółte ,potówki, znamię naskórkowe lub guzy przydatków skóry, a na powiece zmiany należy je zróżnicować z gradówką lub jęczmieniem. Mięczak zakaźny u dzieci – leczenie Leczenie mięczaka jest tematem kontrowersyjnym. Wielu autorów publikacji opierając się na badaniach uważa ,ze u osób bez zaburzeń immunologicznych przebieg mięczaka zakaźnego jest samoograniczający się a choroba ustępuje w ciągu kilku miesięcy. Z drugiej strony przewlekły przebieg zakażenia mięczakiem może mieć wpływ na jakość życia dzieci zarażonych i ich rodzin. Unikanie zabaw i zajęć w grupie rówieśników, unikanie basenu do czasu aż zmiany ustąpią może prowadzić do gorszego samopoczucia małych pacjentów i ich jakości życia. W związku z tym w rodzinach wielodzietnych, w przypadku zmian przewlekłych, rozległych, ze stanem zapalnym lub nadkażeniem zmian należy leczyć mięczaka zakaźnego. Wybór metody zależy od liczby i lokalizacji zmian, wieku dziecka, stanu immunologicznego pacjenta, a także preferencji rodziców. Obecnie w leczeniu mięczaka najczęściej stosuje się łyżeczkowanie, kriochirurgię, laseroterapię i leczenie miejscowe (wodorotlenek potasu, pochodne Vit A, kwas mlekowy, kwas salicylowy, jodyna). Efektem leczenia mogą być drobne zanikowe blizenki, przebarwienia lub odbarwienia skóry. Rejestracja Dermatolog Katowice Dr n. med. Aleksandra Szczepanek-Grettka – Zapraszamy. Zmiany zachodzące wraz z wiekiem w układzie odpornościowym wpływają na obraz zmian skórnych, w wyniku czego dermatozy dziecięce różnią się przebiegiem oraz sposobem leczenia od tych w wieku dorosłym. Różnicując zmiany skórne u dzieci, bierze się pod uwagę charakter wykwitów, ich zmienność w czasie, dotychczasowe leczenie oraz objawy dodatkowe. W krajach wysoko rozwiniętych dziecięce dermatozy to aż 21% wizyt u lekarza rodzinnego [1]. Rodzaj, częstość i przebieg chorób dermatologicznych u dzieci zależą od wielu czynników, takich jak: wiek, rasa, klimat, stan odżywienia, higiena oraz warunki socjoekonomiczne [2]. Różnicując zmiany skórne u dzieci, bierze się pod uwagę charakter wykwitów, ich zmienność w czasie, dotychczasowe leczenie oraz objawy dodatkowe jak świąd czy gorączka. Bardzo często o ostatecznym rozpoznaniu decyduje wywiad [3].POLECAMY Zmiany zachodzące wraz z wiekiem w układzie odpornościowym wpływają na obraz zmian skórnych, w wyniku czego dermatozy dziecięce różnią się przebiegiem oraz sposobem leczenia od tych w wieku dorosłym. Przyczyną takich różnic jest słabsza niż u dorosłych wrodzona, jak i nabyta w pierwszych latach życia odpowiedź odpornościowa [4]. Na ekosystem, jakim jest mikrobiom ludzkiej skóry, składa się wiele organizmów: bakterie, drożdże, wirusy czy grzyby, które kolonizują warstwę rogową naskórka, a powstały biofilm otacza przewody wyprowadzające gruczołów potowych, mogąc powodować zapalenie skóry oraz świąd [5]. W niniejszym artykule przedstawione zostały wybrane, częste choroby skóry wieku dziecięcego o etiologii wirusowej, bakteryjnej oraz pasożytniczej: mięczak zakaźny, brodawki wirusowe (zwykłe), liszajec zakaźny oraz świerzb. Mięczak zakaźny Mięczak zakaźny to częsta choroba skóry o wirusowej etiologii (poxvirus) spotykana głównie u dzieci [6]. Wirus namnaża się w cytoplazmie komórek nabłonka (warstwa podstawna), a infekcja ogranicza się tylko do naskórka. Zidentyfikowano cztery typy tego wirusa, a zmiany najczęściej powodowane są przez typ 1 [7]. Okres wylęgania trwa od dwóch do siedmiu tygodni, a wykwity mają postać niewielkich grudek o średnicy 2–5 mm, o charakterystycznym perłowym zabarwieniu i zagłębieniu w części centralnej. Uciskając grudkę, zaobserwować można ewakuację kaszowatej treści. Zakaźność jest znaczna, a choroba szerzy się przez kontakt bezpośredni z osobą chorą, kontakt pośredni z zainfekowanymi przedmiotami lub w wyniku samowszczepienia. Grudki układają się zazwyczaj liniowo (objaw Koebnera), co może być wynikiem drapania zmian przez pacjenta [8, 9]. Zmiany skórne pojawiają się w każdej okolicy ciała, ale najczęściej występują w obrębie twarzy, tułowia, ramion i kończyn dolnych. Zdarzają się pojedyncze grudki w zakresie czerwieni wargowej, języka oraz błony śluzowej policzków. Wykwity mogą być pojedyncze lub mnogie, zazwyczaj są niebolesne, sporadycznie występuje świąd czy pieczenie. Wolna od zmian pozostaje powierzchnia dłoniowa rąk oraz podeszwowa stóp [9]. Pacjenci z atopowym zapaleniem skóry zazwyczaj mają bardziej nasilone zmiany, a mięczak pojawia się często podczas zaostrzenia choroby podstawowej. Szczyt zachorowania to 1.–4. jednak zdarza się że chorują osoby dorosłe, szczególnie z obniżoną odpornością [10, 11]. Rozpoznanie choroby stawia się na podstawie obrazu klinicznego, a w przypadku wątpliwości rozstrzyga badanie histopatologiczne. W preparacie widoczny jest rozrost warstwy kolczystej naskórka, wnikającej w podścielisko, co klinicznie odpowiada zagłębieniu w środku zmiany. Dodatkowo powiększone keratynocyty zawierają wtręty cytoplazmatyczne, które spychają jądro komórki na obwód (ciałka Hendersona-Patersona) [12]. Coraz bardziej popularne staje się wykorzystywanie dermatoskopu w rozpoznawaniu mięczaka. Pod lupą, w centrum zmiany widoczne są białe struktury przypominające czterolistną koniczynę, a wokół niej naczynia, o układzie promienistym lub korony [19]. Stan zapalny w obrębie zmian, podrażnienia czy wtórne infekcje to typowe powikłania [17]. U osób zakażonych wirusem HIV można spotkać rzadkie powikłanie, jakim jest cellulitis [13]. W zależności od wieku pacjenta oraz stanu odpornościowego organizmu choroba przybiera różny obraz. Z tego względu pacjentów dzieli się na trzy grupy: dzieci, osoby dorosłe z prawidłową odpornością oraz pacjenci z zaburzoną odpornością (dzieci i dorośli), a rokowanie i sposób leczenia jest inny dla każdej z tych grup [11]. U osób zdrowych choroba zazwyczaj wykazuje tendencję do samoograniczania się. Zakażenie u osób dorosłych najczęściej przenosi się drogą płciową – wówczas zmiany występują w okolicy narządów płciowych. Zarówno u osób dorosłych, jak i dzieci zakażonych wirusem HIV oraz u chorych poddanych przewlekłej immunosupresji zmiany zazwyczaj są bardziej nasilone, rozsiane i oporne na leczenie [14, 15]. Rokowanie zazwyczaj jest dobre. W przypadku niezastosowania leczenia, zmiany mogą utrzymywać się od kilku tygodni do kilku lat [16]. Przed wdrożeniem leczenia należy uświadomić zarówno pacjenta, jak i jego opiekunów o charakterze choroby, prognozie, rodzaju stosowanego leczenia oraz ewentualnych powikłaniach. Należy podkreślić konieczność ograniczenia kontaktu z zajętymi obszarami skóry, dokładnego mycia rąk, unikania pocierania zmian i drażnienia ich, co przyspieszy samoograniczenie się infekcji. Pacjenci pozostający na leczeniu immunosupresyjnym zazwyczaj mają cięższy przebieg choroby oraz gorzej odpowiadają na leczenie. W terapii stosuje się miejscowe preparaty kantarydyny, miejscowe preparaty retinoidowe, 5% imikwimod w kremie, krioterapię, kwas salicylowy, wodorotlenek potasu, terapię laserem i doustne preparaty cymetydyny. Za wyjątkowo skuteczne uważa się również łyżeczkowanie zmian po uprzednim znieczuleniu miejscowym [16, 18]. W diagnostyce różnicowej u osób z niedoborem odporności bierze się pod uwagę kryptokokozę czy histoplazmozę. Należy także pamiętać o różnicowaniu z brodawkami płaskimi, brodawkami zwykłymi czy liszajem płaskim. Pojedyncze zmiany mogą przypominać zaskórnik, czyrak czy keratoacanthoma [20, 21]. Brodawki ZWYKŁE Brodawki należą do chorób skóry wywołanych przez wirusy HPV (wirus ludzkiego brodawczaka). Są to zmiany łagodne, zazwyczaj niebolesne, występujące głównie u dzieci, ale mogą pojawić się w każdym wieku. Okres inkubacji to nawet kilka miesięcy. Wirus HPV lokalizuje się w naskórku i namnaża w powierzchownych, zróżnicowanych jego warstwach. Nieleczone zmiany zazwyczaj utrzymują się od kilku miesięcy nawet do kilkudziesięciu lat. Następuje przeszczep zmian z jednego miejsca na drugie. Zakazić się można przez kontakt bezpośredni lub pośredni [22]. W obrazie histopatologicznym brodawek zwykłych widoczna jest akantoza, hiperkeratoza naskórka oraz wydłużenie wpukleń międzybrodawkowych. Obecne są również charakterystyczne ogniska komórek ze zwyrodnieniem wodniczkowym i skupiskami ziaren keratohialiny w cytoplazmie. Często obserwuje się też parakeratozę nad szczytami brodawek, które tworzą kolumny [23]. Zmiany mają charakter grudek o zrogowaciałej i nierównej powierzchni, które są efektem przerostu naskórka. Początkowo obserwujemy cieliste niewielkie grudki, które wraz z upływem czasu rosną i zmieniają kolor – stają się żółtawe lub szare. Występują pojedynczo bądź organizują się w skupiska. Lokalizują się głównie na grzbietowej powierzchni rąk, w zakresie palców i okolicy wałów paznokciowych. Zdarza się, że zajmują również błony śluzowe. U dzieci często spotyka się tzw. brodawki palczaste o zrogowaciałych wyroślach, lokalizujące się zazwyczaj na twarzy, ustach, powiekach i skrzydełkach nosa. Brodawki lokalizujące się wyłącznie na stopach to myrmecie (bardzo głębokie, bolesne i pojedyncze) oraz brodawki mozaikowe (powierzchowne i liczne) [24, 25]. Z uwagi na bardzo charakterystyczny obraz kliniczny szczególnie u dzieci, zazwyczaj rozpoznanie brodawek nie budzi wątpliwości. W diagnostyce różnicowej bierze się pod uwagę brodawki łojotokowe o zmniejszonej pigmentacji, liszaj płaski przerostowy, keratoacanthoma, raka kolczystokomórkowego lub guzkową lokalną dyskeratozę akantoliczną (u osób w podeszłym wieku i niereagujących na leczenie) [25]. Do najczęstszych metod leczenia brodawek zalicza się stosowanie kwasu salicylowego (leczenie z wyboru), krioterapię, kantadrynę, 5-fluorouracyl, bleomycynę oraz metody chirurgiczne (całkowite usunięcie zmian, elektrochirurgię, łyżeczkowanie) [26]. Liszajec zakaźny Liszajec zakaźny jest powierzchownym, bakteryjnym zakażeniem skóry bardzo często występującym u dzieci. Charakterystyczny obraz kliniczny to pęcherzowo-ropne wykwity oraz miodowo-żółte strupy lokalizujące się na odsłoniętych częściach ciała, szczególnie na twarzy. Początek jest nagły, przebieg szybki, a zmiany ustępują bez pozostawiania blizn. Wykwity pojawiają się w obrębie skóry zdrowej lub w przebiegu innych stanów zapalnych skóry, jako powikłanie. Objawy dodatkowe jak gorączka czy świąd, występują rzadko. Czynnik etiologiczny to przede wszystkim gronkowiec złocisty oraz paciorkowce beta-hemolizujące, a zakażenie jest najczęściej mieszane. Zakaźność jest duża i szerzy się przez kontakt bezpośredni lub pośredni. Liszajec zakaźny dzieli się na postać klasyczną, która występuje częściej, a czynnikiem etiologicznym jest zazwyczaj paciorkowiec oraz pęcherzową, rzadziej występującą, gdzie dominuje zakażenie gronkowcem. W postaci klasycznej, na podłożu rumieniowym powstają drobne surowicze pęcherzyki, które jednak szybko pękają, a na skórze gromadzi się nadkażony wysięk, który zasychając, zostawia miodowe strupy. Najczęściej zajęte obszary to okolica jamy ustnej, nos i szyja. W postaci pęcherzowej, z drobnych pęcherzyków tworzą się większe pęcherze, zazwyczaj wypełnione treścią surowiczo-ropną, które po przerwaniu zostawiają sączącą się powierzchnię pokrytą strupem [27, 28]. W leczeniu zaleca się miejscowe preparaty antybiotykowe (mupirocyna, retapamulina lub kwas fusydowy), a przy bardzo nasilonych zmianach antybiotykoterapię doustną – cefalosporyny pierwszej generacji, amoksycylina z kwasem klawulanowym. W przypadku uczulenia na penicyliny zaleca się klindamycynę [29, 30]. Do rzadkich, ale ciężkich powikłań zalicza się kłębuszkowe zapalenie nerek powodowane nefrotoksycznymi szczepami paciorkowców. Niezwykle ważna jest profilaktyka – przestrzeganie zasad higieny, a przede wszystkim usuwania ognisk infekcji, które najczęściej lokalizują się w obrębie nosogoardzieli. W różnicowaniu bierze się pod uwagę opryszczkę, zliszajowacenie oraz grzybicę skóry gładkiej [30]. Świerzb Świerzb jest zakaźną chorobą skóry, przebiegającą z nasilonym świądem szczególnie w porze nocnej, wywołaną przez pasożyta z rodzaju roztoczy – świerzbowca ludzkiego. Norki i tunele drążone przez samice są patognomoniczne dla tej choroby. W typowych lokalizacjach na ciele zaobserwować można kręte, szare linie (uniesienia naskórka – warstwy rogowej) o długości kilku milimetrów. Na końcu takiego korytarza samica świerzbowca składa jaja, z których po 3.–4. dniach wykluwają się larwy. Zakażenie następuje drogą bezpośredniego kontaktu, rzadziej pośrednio. Często chorują wszyscy członkowie rodziny [31, 33]. Świąd jest objawem przewodnim. Ponieważ świerzbowiec wykazuje największą aktywność w nocy, wtedy też swędzenie skóry jest najbardziej dokuczliwe. Oprócz charakterystycznych linii na skórze, dodatkowo występują grudki, pęcherzyki oraz zmiany wynikające przede wszystkim z drapania zmian – przeczosy i nadżerki. Nor niekiedy nie stwierdza się, a zmiany wtórne do zakażenia (wyprysk, przeczosy) mogą utrudnić rozpoznanie [32]. Zmiany lokalizują się na bocznych powierzchniach palców, w przestrzeniach międzypalcowych, na zgięciowych powierzchniach nadgarstków i łokci, w fałdach skórnych, na pośladkach i stopach, a w przeciwieństwie do dorosłych mogą zajmować też twarz i skórę owłosioną głowy [33]. Czasami u dzieci spotyka się pęcherzową odmianę świerzbu. Charakteryzuje się ona występowaniem pęcherzy podobnych do tych spotykanych w pemfigoidzie. Zmiany przebiegają ze świądem i pojawiają się zazwyczaj w typowej lokalizacji. W diagnostyce różnicowej bierze się pod uwagę pęcherzową postać liszajca zakaźnego, pemfigoid pęcherzowy oraz pęcherze powstałe w wyniku tarcia mechanicznego [34]. Przy odrobinie szczęścia, w obrazie histopatologicznym zauważyć można w warstwie rogowej norę świerzbowca, nawet z osobnikiem w środku. Dodatkowo stwierdza się wewnątrz- i międzykomórkowy obrzęk żywych warstw naskórka, a w skórze właściwej, szczególnie poniżej zmiany widoczny jest naciek zapalny, również wokół naczyń [35]. Dobór preparatów leczniczych zależy od wieku pacjenta. Dla noworodków, niemowląt i młodszych dzieci przeznaczona jest permetryna, krotamiton lub kilkuprocentowa maść siarkowa. U starszych dzieci oraz dorosłych stosować można poza tym benzoesan benzylu, alletrynę, lindan oraz 10% maść siarkową [36]. Analiza przypadków klinicznych Przypadek 1. Dziesięcioletnia dziewczynka zgłosiła się do Ambulatorium Kliniki Dermatologii CSK MSWiA z powodu utrzymujących się od około dwóch miesięcy licznych drobnych grudek zlokalizowanych na kończynach dolnych o wielkości 2–3 mm. Zmiany miały charakter niezapalnych, twardych, półprzezroczystych grudek barwy masy perłowej z charakterystycznym zagłębieniem w części środkowej. Początkowo zastosowano leczenie miejscowe preparatem wodorotlenku potasu. Jednak po kilkurazowej aplikacji doszło do nadkażenia jednej ze zmian skórnych. Zastosowano miejscowo kwas fusydowy, po którym ustąpił stan zapalny. Zdj. 1. Nadkażenie po zastosowaniu wodorotlenku potasu z towarzyszącą obok zmianą o charakterze mięczaka zakaźnego Następnie podjęto decyzję o dalszym leczeniu metodą zabiegową – łyżeczkowaniem, uzyskując całkowite ustąpienie zmian. Przypadek 2. Dziewczynka lat 12 zgłosiła się z powodu kilkumiesięcznego wywiadu szarobrunatnych, hiperkeratotycznych grudek na kciuku ręki prawej. W wywiadzie początkowo była tylko jedna, okołopaznokciowa szorstka zmiana. Druga zmiana zlokalizowana obok pierwotnej prawdopodobnie powstała w wyniku samoprzeszczepienia się wirusa. Zalecono terapię miejscową preparatem złożonym z fluorouracylu i kwasu salicylowego. Jeżeli terapia preparatami do stosowania miejscowego nie jest skuteczna, można zastosować łyżeczkowanie lub zamrażanie płynnym azotem. Zdj. 2. Brodawki wirusowe – zmiany okołopaznokciowe W obu powyższych przypadkach przed zastosowaniem leczenia zabiegowego można zastosować miejscowe leczenie przeciwbólowe preparatem lidokainy z prylokainą na 30 minut przed zabiegiem. Przypadek 3. Czteroletni chłopiec dotychczas nieleczony zgłosił się z powodu rozsianych zmian grudkowych zlokalizowanych na stopach. Zmiany skórne utrzymywały się od około pół roku i towarzyszył im nasilony świąd skóry głównie w godzinach nocnych. Poza grudkami można zauważyć charakterystyczne nory świerzbowcowe. Dodatkowo wykonano badanie dermoskopowe, w którym stwierdzono obecność świerzbowca w norze. Zalecono zastosowanie preparatu permetryny. Lek w postaci kremu należy zastosować równomiernie na całe ciało poza głową i pozostawić go na około 10 godzin. Szczególną uwagę należy zwrócić na miejsca pomiędzy palcami rąk i stóp. Zdj. 3. Rozsiane grudki na stopie – zakażenie świerzbowcem Jednorazowe zastosowanie kremu zazwyczaj jest wystarczające, jednak gdy infekcja utrzymuje się, należy powtórzyć leczenie po 14 dniach. Trzeba pamiętać, że terapię przeprowadza się u wszystkich współmieszkańców. Dodatkowo należy poinformować pacjenta i jego rodzinę o konieczności utrzymania reżimu sanitarnego. Przypadek 4. Kolejny przypadek dotyczy czteroletniego chłopca, u którego zmiany skórne utrzymywały się od kilku dni i były zlokalizowane na twarzy, w okolicy jamy ustnej. Zmiany miały charakter pęcherzyków na podłożu rumieniowym. Pojedyncze pęcherzyki były większe, początkowo o treści surowiczej, a następnie ropnej. Po przerwaniu pokrywy pęcherzy utworzyły się lśniące strupy o miodowym kolorze. Na podstawie obrazu klinicznego rozpoznano pęcherzową odmianę liszajca zakaźnego. Z uwagi na obecność licznych zmian zalecono doustną antybiotykoterapię preparatem cefuroksymu oraz miejscowo mupirocynę z dobrym efektem. Zdj. 4. Nora świerzbowcowa z widocznym świerzbowcem w badaniu dermoskopowym Piśmiennictwo załączone do artykułu dostępne w redakcji.

mięczak zakaźny u dzieci forum